Kobiety w branży HVAC: wyzwania i możliwości

Dzisiaj widok kobiety w branży technicznej nikogo już nie dziwi. Kobiety świetnie sobie radzą w sektorach technicznych i budowlanych, w tym również w szeroko rozumianej branży klimatyzacji i wentylacji - HVAC. Z okazji Dnia Kobiet, które wypada 8 marca, postanowiliśmy przeprowadzić krótkie wywiady z naszymi koleżankami z pracy, dzięki którym poznaliśmy ich drogę do aktualnej pozycji, jak również otrzymaliśmy wskazówki i rady dla wszystkich kobiet, które myślą o rozpoczęciu kariery zawodowej właśnie w sektorze technicznym.

Niegdyś branża techniczna uznawana była za przeznaczoną wyłącznie dla mężczyzn, przez co dość późno zaobserwować można w niej było kobiety. Powiedz, kiedy u Ciebie pojawiła się decyzja żeby pokazać, że kobiety w sferze technicznej też mogą się odnaleźć?

Patrycja - VBW Engineering Wrocław: Zawsze bardziej ciągnęło mnie w stronę kierunków technicznych niż humanistycznych. Od dziecka uwielbiałam łamigłówki, zagadki, zabawki typu puzzle, lego, wszystko co było związane ze składaniem. Od zabaw lalkami Barbie wolałam ubrudzić ręce z dziadkiem w garażu i tworzyć razem z nim zabawki z drewna. W gimnazjum byłam w klasie o profilu matematycznym, natomiast w liceum wybrałam kierunek programowanie obiektowe. Nie wyobrażałam sobie być w innej branży niż w technicznej. Pierwszy staż odbyłam na budowie przy boku inspektora nadzoru, pierwszy raz miałam wątpliwości, czy to miejsce dla mnie. "Dziewczynka" o wzroście 158 cm, która ma mówić dorosłemu, wysokiemu mężczyźnie co ma robić - nie czułam tego, ale można się tego nauczyć. Kolejny krok w mojej karierze to była firma związana z automatyką, gdzie w biurze byli sami mężczyźni. Dzięki nim wiele się nauczyłam i ani razu nie poczułam się w ich towarzystwie gorsza, czułam ich wsparcie.

Jak było w Twoim przypadku – od dziecka czułaś pasję do spraw technicznych, czy przyszło Ci to dopiero z wiekiem? Kobiet inżynierów mamy obecnie porównywalnie wiele co mężczyzn, jednak nie zawsze tak było.

Kamila – VBW Engineering Wrocław: Kwestiami technicznymi zaraził mnie tato. Od najmłodszych lat moim marzeniem było ukończenie Politechniki i praca w branży budowlanej. Skupiłam się na tym budując swoją ścieżkę kariery od czasów szkolnych. Na mojej drodze od zawsze było wokół mnie więcej mężczyzn niż kobiet, z racji kierunków, na których się uczyłam. Mi praca w branży technicznej daje satysfakcję, jest to miejsce w którym czuję się dobrze i mogę się rozwijać.

A jak wspominasz początki w branży? Czy jako kobieta odczułaś większe przeszkody lub trudności w rozwoju kariery?

Kamila - VBW Engineering Wrocław: Myślę, że jedyną przeszkodą w budowaniu kariery mogłam być ja sama. Początkowo marzyłam o innym kierunku studiów, jednak ostatecznie trafiłam na Wydział Inżynierii Środowiska na Politechnice. W grupie była praktycznie równa liczba kobiet i mężczyzn. Szczęście chciało, że otaczali mnie ludzie, którzy w żaden sposób nie dali mi odczuć różnicy płci ani wieku. Wręcz przeciwnie, popychali mnie dalej i zawsze powtarzali, że mamy się traktować na równi. Ważne jest co potrafimy, jaki mamy charakter i organizację pracy.

Już w trakcie studiów miałam możliwość rozpoczęcia pracy w branży, częściowo dzięki kolegom z uczelni, ale dopóki nie poczułam się na siłach nie chciałam tego robić. Testowałam siebie na rozmowach kwalifikacyjnych. Aż do momentu kiedy trafiłam do VBW Engineering. Początkowo byłam przerażona czy sobie poradzę, bo byłam jeszcze studentką. Nie wiedziałam czy to na pewno dobry moment aby rozpocząć pracę. Okazało się, że wdrażanie się na stanowisko pracy i szkolenia były świetną lekcją. Patrząc z perspektywy czasu, przez tych kilkanaście lat nie spotkałam się z ani jedną sytuacją dyskryminującą mnie ze względu na płeć zarówno w kontaktach w firmie, jak i z klientami.

Dotarliśmy w końcu do czasów, kiedy widok kobiety w budownictwie nie jest tak szokujący. Jednakże jak wiadomo, wcześniej nie zawsze było to tak postrzegane. Jak wyglądała Twoja droga do miejsca, w którym obecnie jesteś?

Sylwia - VBW Engineering Warszawa: Przede wszystkim, nigdy nie czułam, że łamię stereotypy, tak powszechnie spotykane, gdy zaczynałam pracę jako inżynierka. Wykonywałam swoją pracę rzetelnie, z zaangażowaniem i z odwagą podejmowałam nowe wyzwania. Według mnie, do bycia dobrym inżynierem nie predestynuje płeć, a kompetencje twarde i miękkie, a z czasem doświadczenie. W mojej pracy z pewnością ważne są umiejętności analityczne, komunikatywność, skuteczne rozwiązywanie problemów, a w ostatnich latach - z uwagi na charakter pracy - mobilność i dyspozycyjność.

Niemiłe sytuacje zawodowe, z którymi się spotkałam, mogę policzyć na palcach jednej ręki. Jedna dotyczyła tego, że dzwoniący klient usłyszawszy w słuchawce mój głos oznajmił, że woli rozmawiać z mężczyzną. Stanowczo odpowiedziałam, że żaden z kolegów nie jest dostępny w tym momencie. Klient kontynuował rozmowę ze mną.

Jednakże z dyskryminacją nie spotkałam się osobiście. Przyznaję, były wypowiadane w mojej obecności teksty, które wiele z nas uznałoby za szowinistyczne, ale wówczas moja reakcja była asertywna i zdecydowana.

Zdążyłam przyzwyczaić się do tego, że widok kobiety (blondynki) na budowie wciąż może budzić emocje. I chociaż postrzeganie roli kobiet w polskim społeczeństwie cały czas ewoluuje, to umówmy się – na efekty trzeba jeszcze trochę poczekać. Z takiego powodu powstają akcje, jak np. #nieczekam107lat - „Nierówności widać w wielu obszarach naszego życia. Dotyczą nie tylko pracy, awansu, zarobków, lecz także kwestii prywatnych. Nierówność w jednym obszarze ma wpływ na inne. Na przykład obciążenie kobiet obowiązkami domowymi i rodzicielskimi wpływa na ich pozycję na rynku pracy”…

Wiem, że jesteś już dość długo w branży HVAC, masz na pewno własne spostrzeżenia i uwagi co do kobiet na stanowiskach technicznych?

Hania - VBW Engineering Bydgoszcz: Branża HVAC to pojęcie szerokie, w zakres którego wchodzi wiele różnych specjalizacji. Część z nich to zawody raczej męskie np. spawacz czy monter, jednak sporo jest w naszej branży stanowisk odpowiednich także dla kobiet. Zaraz po studiach miałam okazję poznać wiele doświadczonych projektantek instalacji sanitarnych. Panie te imponowały mi wiedzą i doświadczeniem, od nich nauczyłam się, że w budownictwie liczy się głównie to co potrafisz, płeć ma znaczenie drugorzędne. 

Czy od rozpoczęcia kariery w branży dostrzegłaś wzrost liczby kobiet w tej dziedzinie?

Hania - VBW Engineering Bydgoszcz: Branża HVAC mocno się rozwija, kobiet jest coraz więcej. W dalszym ciągu, zwłaszcza na budowie - w pracach fizycznych dominują mężczyźni, jednak znam panie które pełnią kierownicze stanowiska, ogarniają budowy i świetnie sobie radzą z męską rzeszą podwładnych.

Z biegiem czasu i wzrostem świadomości, docenia się rolę kobiet w branży HVAC. Czy dostrzegasz jakieś cechy charakterystyczne dla kobiet które pozwalają temu segmentowi rynku się rozwijać?

Patrycja - VBW Engineering Wrocław: Mimo że przyjął się taki stereotyp, że kobieta nie nadaje się na stanowisko techniczne, to odnoszę takie wrażenie, że klienci mimo to wolą bardziej rozmawiać z kobietami niż z mężczyznami. Kobiety wnoszą w męskie otoczenie trochę kreatywności, innowacji, dzięki nim można spojrzeć na różne sprawy z innej perspektywy. Ta różnorodność w zespołach jak w przypadku mężczyzn czy kobiet skutkuje lepszym efektem pracy i wynikami w pracy.

Kobieta w budownictwie to jakie mocne strony i cechy przewodnie?

Hania - VBW Engineering Bydgoszcz: Kobieta w budownictwie to kobieta konkretna, twardo stąpająca po ziemi. Musi radzić sobie z presją czasu, w czym pomoże dobra organizacja i ergonomia pracy. W naszej branży każdy nowy projekt czy realizacja to kolejne wyzwanie, przyda się zatem odporność na stres i trochę luzu. No i trzeba czasami siarczyście przekląć ;-)

Patrząc na różne perspektywy, wydaje mi się, że pomimo wszystko cały proces rozwoju w branży nie zawsze jest łatwy - jak się w tym wszystkim odnaleźć?

Sylwia - VBW Engineering Warszawa: Istotny jest balans pomiędzy posiadaną wiedzą techniczną, a aspektami biznesowymi projektowanych rozwiązań. Myślę jednak, że niezależnie od branży podstawą sukcesu jest to, aby czerpać satysfakcję z tego, co się robi. Lubię tematy, nad którymi trzeba trochę „posiedzieć i pokombinować”. To wszystko sprawia, że są one bardziej satysfakcjonujące. W swojej pracy, przede wszystkim, uwielbiam widzieć jej efekty. Lubię ten moment, kiedy jadę przez Warszawę, obserwuję inwestycje i wiem, że uczestniczyłam w procesie ich powstawania. Myślę wówczas z dumą – „moje”.

Jaką radę chciałabyś przekazać kobiecie dopiero zaczynającej pracę w branży HVAC?

Sylwia - VBW Engineering Warszawa: Nie tylko przyszłe inżynierki, lecz także kobiety na innych stanowiskach spotkają się z różnymi przeszkodami na swojej ścieżce zawodowej. Ważne, żeby się nie zniechęcać. Trzeba wierzyć w siebie i swoje zdolności oraz możliwości. Niezależnie od płci, dobrego inżyniera czy inżynierkę powinny cechować fachowość, kompetencje, profesjonalizm.

Kamila – VBW Engineering Wrocław: W dzisiejszych czasach studiowanie kierunków technicznych, szkolenia z branży HVAC są dla każdego. Płeć już nie gra roli. Ważne jest aby być sobą i robić to, co sprawia przyjemność. Jak w każdej branży należy zdobywać wiedzę, chcieć się rozwijać.

Hania - VBW Engineering Bydgoszcz: Komórka w kieszeni 24h, a w bagażniku wozimy wygodne trapery kask!

Podsumowanie

Kobiety stanowią bardzo ważny element rozwoju branży HVAC. Ich perspektywa i innowacyjne pomysły mogą być szczególnie cenne w zakresie projektowania i wdrażania systemów klimatyzacji i wentylacji. Różnorodność w zespołach projektowych HVAC to doskonałe rozwiązanie, aby zwiększać efektywności i poprawiać wyniki pracy. W VBW Engineering kobiety każdego dnia pokazują swoją ciężką pracą i zaangażowaniem w wykonywane zadania, że płeć nie ma żadnego znaczenia. Ich kompetencje i umiejętności nie odbiegają od pracujących z nimi mężczyzn, tym samym udowadniając, że stereotypowy podział na zawody „męskie” i „damskie” został zatarty.

Wszystkim kobietom, które już pracują lub chcą zacząć karierę w branży HVAC, życzymy Wszystkiego Najlepszego i samych sukcesów!